Wh, V en Ah van je e-bike-accu uitgelegd
Op de doos van een e-bike-accu staan getallen als 36 V, 14 Ah en 504 Wh. Wat betekenen ze, en welk getal moet je gebruiken om accu's eerlijk te vergelijken? De sleutel is één eenvoudige formule: Wh = V × Ah.
Wie een e-bike-accu wil begrijpen of vergelijken, struikelt al snel over drie eenheden: volt (V), ampère-uur (Ah) en wattuur (Wh). Ze hangen samen, maar ze zeggen elk iets anders. Het probleem is dat verkopers nu eens de volt benadrukken, dan weer de ampère-uur, en dat je daardoor moeilijk twee accu's naast elkaar kunt leggen. In deze gids ontwarren we de drie grootheden en laten we zien waarom het wattuur de enige eerlijke maat is. Onze wattuurcalculator rekent de omzetting voor je.
Volt: de "druk" van de accu
De spanning in volt vertelt iets over de elektrische "druk" die de accu levert. E-bike-accu's hebben vaak een nominale spanning van 36 V of 48 V; dat hangt af van hoeveel cellen in serie staan. Een hogere spanning betekent op zichzelf niet dat de accu langer meegaat — het zegt vooral iets over hoe de motor wordt aangedreven. De spanning alleen is dus geen maat voor hoe ver je komt.
Ampère-uur: de hoeveelheid lading
De capaciteit in ampère-uur (Ah) geeft aan hoeveel elektrische lading de accu kan opslaan. Een accu van 14 Ah kan grofweg veertien uur lang één ampère leveren, of één uur lang veertien ampère. Klinkt als een goede maat voor het bereik — maar er is een addertje. Ampère-uur zegt alleen iets over de lading, niet over de spanning waarbij die geleverd wordt. Twee accu's met dezelfde Ah maar verschillende spanning bevatten een verschillende hoeveelheid energie. Daarom is Ah op zichzelf misleidend om accu's te vergelijken.
Wattuur: de eerlijke maat voor energie
De grootheid die volt en ampère-uur samenbrengt, is het wattuur (Wh). Het is de werkelijke hoeveelheid energie in de accu, en je berekent het door spanning en capaciteit te vermenigvuldigen:
Wh = V × Ah
Een accu van 36 V en 14 Ah bevat 36 × 14 = 504 Wh. Een accu van 48 V en 10,5 Ah bevat 48 × 10,5 = 504 Wh — exact evenveel energie, ondanks de heel andere V- en Ah-cijfers. Dit is precies waarom het wattuur de eerlijke maat is: het is het enige getal dat je rechtstreeks kunt vergelijken tussen accu's met verschillende spanning. De wattuurcalculator doet deze vermenigvuldiging voor je, ook als je alleen V en Ah op de accu ziet staan.
Waarom wattuur het bereik bepaalt, niet ampère-uur
Het bereik van een e-bike hangt af van hoeveel energie je accu bevat en hoeveel energie je per kilometer verbruikt — beide uitgedrukt in wattuur. Daarom werkt de bereikformule met Wh, niet met Ah:
bereik = Wh / verbruik[Wh/km]
Vergelijk je twee accu's puur op ampère-uur, dan kun je de mist in gaan: een 48 V-accu met "maar" 10,5 Ah bevat evenveel energie als een 36 V-accu met 14 Ah. Reken daarom altijd eerst alles om naar wattuur voordat je accu's naast elkaar legt. In onze gids over het realistisch inschatten van het bereik lees je hoe je vandaaruit verder rekent met de bereikcalculator.
Accu's eerlijk vergelijken
Wil je twee accu's of twee e-bikes vergelijken, volg dan dit eenvoudige stappenplan:
- Zoek voor elke accu de spanning (V) en de capaciteit (Ah) op.
- Reken beide om naar wattuur met Wh = V × Ah.
- Vergelijk de wattuur. De accu met meer Wh bevat meer energie en geeft bij gelijk verbruik een groter bereik.
Pas op met marketing die alleen de volt of alleen de ampère-uur uitvergroot. Een hoog voltgetal klinkt indrukwekkend maar zegt niets over de energie-inhoud; een hoog Ah-getal evenmin als de spanning lager is. Het wattuur is het cijfer waar het werkelijk om draait.
Laadtijd: van wattuur naar uren
Het wattuur helpt ook om de laadtijd in te schatten. De laadtijd hangt af van hoeveel energie je moet bijladen en hoeveel vermogen de lader levert. Het laadvermogen is spanning maal laadstroom, en de tijd volgt uit de energie gedeeld door dat vermogen:
laadtijd ≈ Wh / laadvermogen[W]
Een accu van 504 Wh die je met een lader van 100 W bijlaadt, vergt grofweg 504 / 100 ≈ 5 uur voor een volledige lading vanaf leeg. In de praktijk duurt het iets langer, omdat het laden tegen het einde afremt om de cellen te ontzien en omdat er wat energie verloren gaat. De laadtijdcalculator geeft je een realistische schatting op basis van je accucapaciteit en de stroom van je lader.
De basis van een lithiumaccu
E-bike-accu's zijn vrijwel altijd opgebouwd uit lithium-ioncellen. Zo'n accu bestaat uit veel afzonderlijke cellen die in serie en parallel zijn geschakeld: de serieschakeling bepaalt de totale spanning, de parallelschakeling de capaciteit. Een belangrijke eigenschap van lithium is dat de cellen vrijwel geen onderhoud vergen en nauwelijks last hebben van het "geheugeneffect" dat oudere accutypes plaagde — je hoeft een lithiumaccu dus niet eerst helemaal leeg te rijden voordat je hem oplaadt. Een ingebouwd batterijmanagementsysteem (BMS) bewaakt de cellen en houdt ze in balans.
Wat je wél in gedachten houdt: het wattuur dat op de accu staat, is de nominale energie-inhoud. De bruikbare energie kan in de praktijk iets lager liggen, onder meer doordat de kou de beschikbare capaciteit tijdelijk verlaagt. Voor het vergelijken en rekenen blijft het opgegeven wattuur echter het juiste uitgangspunt.
Samengevat
- Volt is de elektrische druk — op zichzelf geen maat voor bereik.
- Ampère-uur is de lading — misleidend om accu's met verschillende spanning te vergelijken.
- Wattuur (V × Ah) is de energie — de enige eerlijke maat om accu's te vergelijken en het bereik te berekenen.
Onthoud die ene formule, Wh = V × Ah, en je doorziet elke accuspecificatie. Wil je vandaaruit je bereik schatten, ga dan verder met de bereikcalculator; wil je weten hoelang opladen duurt, gebruik dan de laadtijdcalculator.