Versnellingen — rekenmachines

Alles over je aandrijflijn en verzet: de overbrengingsverhouding (voortanden/achtertanden), de ontwikkeling in meter per omwenteling, gear inches en gain ratio, de relatie tussen cadans en snelheid, de kettinglengte volgens de Park Tool-methode, twee opstellingen naast elkaar en de Q-factor. Reken met je eigen tandaantallen en wielmaat — puur kinematica, dus altijd geldig.

OverbrengingBereken de overbrengingsverhouding van je tandwielen: deel de voortanden door de achtertanden en zie meteen hoeveel keer het achterwiel per trap draait.OntwikkelingReken de ontwikkeling uit: hoeveel meter je vooruit komt per pedaalomwenteling, op basis van voortanden, achtertanden en wielomtrek.Gear inchesReken de gear inches uit op basis van wielmaat, voortanden en achtertanden. De klassieke maat om verzetten over fietsen heen te vergelijken.Gain ratioReken de dimensieloze gain ratio van Sheldon Brown uit op basis van wielstraal, cranklengte en tandaantallen. Houdt rekening met de hefboom van de crank.Cadans → snelheidReken uit hoe hard je rijdt bij een gekozen cadans, op basis van voortanden, achtertanden, wielomtrek en trapfrequentie. Resultaat in km/u.KettinglengteReken de kettinglengte uit volgens de Park Tool-methode op basis van achterbouwlengte, grootste voorblad en grootste tandwiel. In inch, schakels en cm.Verzet vergelijkenVergelijk twee verzetten (opstelling A en B) op ontwikkeling en snelheid, en zie in procenten hoeveel lichter of zwaarder het ene verzet is dan het andere.Q-factorReken de totale spoorbreedte (stance width) van je trapbeweging uit op basis van de Q-factor van het crankstel en de pedaalafstand per zijde.

Eén verzet, vier maten — zo hangen ze samen

Alles aan je aandrijflijn begint bij twee tandaantallen. Deel de voortanden door de achtertanden en je hebt de overbrengingsverhouding: hoe vaak het achterwiel draait per pedaalomwenteling. Die kale verhouding zegt nog niets over afstand — daarvoor vermenigvuldig je haar met de wielomtrek en krijg je de ontwikkeling in meters per trap. Wil je verzetten vergelijken tussen fietsen met verschillende wielmaten, dan gebruik je gear inches (denkbeeldige wieldiameter in inch maal de verhouding) of de gain ratio van Sheldon Brown, de enige maat die ook de cranklengte meeneemt en dus werkelijk beschrijft hoeveel meter de fiets aflegt per meter die je voet beweegt. Reken ze alle vier door met de Overbrenging, de Ontwikkeling, de Gear inches en de Gain ratio, of lees de waarden direct af in de gear-inchestabel per wielmaat.

In de praktijk kies je een verzet nooit los van je trapfrequentie: snelheid is cadans maal ontwikkeling, en de Cadans → snelheid-rekenmachine laat je die relatie beide kanten op doorrekenen. Twijfel je tussen twee opstellingen — een compact- of een standaardcrankstel, een 11-32 of een 11-34 cassette — dan zet Verzet vergelijken ze naast elkaar en toont het verschil in procenten; de tabel met gangbare cassette- en voorbladcombinaties geeft je de richtwaarden per fietstype. Vervang je de ketting, dan berekent de Kettinglengte-tool de juiste lengte volgens de Park Tool-methode uit de kettingstaglengte en de twee grootste tandwielen. En wie op houding en comfort let, meet met de Q-factor-tool hoe breed zijn voeten uit elkaar staan.

Het mooie van deze rekensommen is dat ze zuivere kinematica zijn: geen merk, geen modeljaar, geen prijs — alleen tandaantallen, wielomtrek en cranklengte. Een uitkomst van vandaag is over tien jaar nog exact even geldig. Wil je de logica er eerst zelf onder krijgen, lees dan zo bereken je overbrenging en ontwikkeling, het overzicht gear inches, ontwikkeling of gain ratio en de praktische gids cadans en verzet kiezen.

Alle Versnellingen-tools berekenen hun resultaat server-side (zichtbaar zonder JavaScript), met de formule, een uitgewerkt voorbeeld en een referentietabel. Voor het "waarom" erachter: de gidsen.