Wielen & banden — rekenmachines
Wielen en banden in cijfers: de wielomtrek uit de ETRTO-bandenmaat, de spaaklengte uit de naaf- en velggeometrie (links én rechts apart wegens schoteling), de omrekening van spaakspanning tussen kgf en newton, een schatting van de bandenspanning naar je gewicht en de juiste rolomtrek-instelling voor je fietscomputer.
Van ETRTO-maat tot spaakspanning: het wiel in cijfers
Bandmaten in inch of Franse maten zijn dubbelzinnig, de ETRTO-notatie niet: 25-622 betekent altijd een band van 25 mm breed op een velg met een schouderdiameter van 622 mm. Uit die twee getallen volgt de geometrische wielomtrek — π maal de velgdiameter plus tweemaal de bandhoogte — en dat is precies wat de Wielomtrek-rekenmachine doet. Voor je fietscomputer gebruik je liever de iets kleinere rolomtrek: onder belasting veert de band in, waardoor de gemeten omtrek een procent of één à twee onder de geometrische waarde ligt. De Rolomtrek fietscomputer-tool en de ETRTO-tabel met de standaard-rolomtrekken geven je de juiste instelwaarde, zodat snelheid en afstand op je computer kloppen.
Wie zelf wielen bouwt, rekent met geometrie op de millimeter. De spaaklengte volgt uit de flensdiameter en flensafstand van de naaf, de effectieve velgdiameter (ERD), het aantal spaakgaten en het kruisingspatroon — en omdat vrijwel elk achterwiel schoteling heeft, verschillen links en rechts. De Spaaklengte-rekenmachine berekent daarom beide zijden apart, precies zoals de gids spaaklengte berekenen stap voor stap uitlegt. Bij het afmonteren hoort spanning: tensiometers en fabrikanten wisselen tussen kilogramkracht en newton, en de Spaakspanning-tool rekent exact om met 1 kgf = 9,80665 N. De referentietabel spaakspanning geeft typische waarden per wielsoort — maar de opgave van je velgfabrikant gaat altijd voor.
Blijft over de vraag die elke fietser raakt: hoeveel lucht? De Bandenspanning-rekenmachine schat een startdruk uit je systeemgewicht en de bandbreedte; het is nadrukkelijk een schatting, want wegdek, velgtype en voorkeur wegen mee. De gids bandenspanning op gewicht legt uit hoe je vanaf die startwaarde proefondervindelijk verfijnt — en waarom de maxima op band en velg altijd de harde grens zijn.
Alle Wielen & banden-tools berekenen hun resultaat server-side (zichtbaar zonder JavaScript), met de formule, een uitgewerkt voorbeeld en een referentietabel. Voor het "waarom" erachter: de gidsen.